Tag Archives: ορυκτοί πόροι

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΟΙ ΠΟΡΟΙ

Πρόσφατα, επιστημονική επιτροπή της Βουλής ολοκλήρωσε μία μελέτη σχετική με το δημογραφικό πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα το 2050. Στους στόχους και κατευθυντήριες γραμμές που παρουσιάζει η μελέτη για την πολιτική ανόρθωσης της γονιμότητας στη χώρα μας προτείνονται τα εξής:

Πρώτον, να δοθεί έμφαση κυρίως στην δημιουργία ευνοϊκού για την τεκνογονία περιβάλλοντος. Εάν τελικά ληφθούν και μέτρα επιδοματικού χαρακτήρα, αυτά θα πρέπει βασικά να στοχεύουν τις πρώτες και δεύτερες γεννήσεις. Δεύτερον, οι επιδοματικές πολιτικές έχουν άκρως περιορισμένη εμβέλεια και δεν έχουν ιδιαίτερα αποτελέσματα παρά μόνον αν συνδυαστούν και με μέτρα εναρμόνισης της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή.

Η μελέτη της Βουλής αναγνωρίζει το οξύ μεταναστευτικό πρόβλημα των Ελλήνων, οι οποίοι φεύγουν από τη χώρα μαζικά αναζητώντας σε άλλες χώρες εργασία. Σύμφωνα με τη μελέτη «ως κεντρικός στόχος της μεταναστευτικής πολιτικής πρέπει να τεθεί η ανακοπή της εξόδου από την χώρα μας και η αλλαγή του πρόσημου του μεταναστευτικού ισοζυγίου…

Τα προαναφερθέντα προφανώς συνδέονται αφενός μεν με την ριζική αλλαγή της οικονομικής κατάστασης και υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης και ανάπτυξης, αφετέρου δε με μέτρα που θα διευκολύνουν τον επαναπατρισμό τμήματος των νέων Ελλήνων που μετανάστευσαν την τρέχουσα δεκαετία και με ενεργές πολιτικές ενσωμάτωσης των εγκατεστημένων αλλοδαπών».

Ένας νάνος με έναν γίγαντα

Το 2016 είχε δοθεί μία επιπλέον διάσταση του δημογραφικού προβλήματος που θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα έως το 2050: η γεωπολιτική διάσταση. Η Τουρκία το 2050 θα έχει περίπου 95 εκατομμύρια κατοίκους. Εάν δεν αλλάξουν ραγδαία τα δημογραφικά δεδομένα με στοχευμένες πολιτικές, η Ελλάδα το 2050 θα είναι ένας νάνος, ο οποίος θα συνορεύει με ένα γίγαντα.

Η Τουρκία για να αντέξει ως ενιαία χώρα, συγκροτημένη σε κράτος, πρέπει να αποκτήσει οπωσδήποτε πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους. Ειδάλλως, δεν θα μπορέσει να ταΐσει και ζεστάνει τα 95 περίπου εκατομμύρια πληθυσμού της το έτος 2050.

Αν δεν αποκτήσει πρόσβαση σε ενέργεια, η Τουρκία θα καταρρεύσει. Θα διαλυθεί. Το 2016, ο Βεϊσέλ Έρογλου (υπουργός Δασών και Υδάτινων Υποθέσεων της Τουρκίας) φέρεται πως έθεσε την ημερομηνία-στόχο για την ολοκλήρωση της αναβίωσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: το έτος 2053. Εάν αυτή η αναφορά του Έρογλου είναι αληθής (ας υπογραμμισθεί η λέξη «εάν»), τότε τα παραπάνω δεδομένα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο βάρος-αξιοπιστία.

Η επιτροπή της Βουλής ορθότατα συνδέει την επίλυση του δημογραφικού προβλήματος με μέτρα οικονομικού χαρακτήρα και πολιτικές ριζικής αλλαγής της οικονομικής κατάστασης. Από πού, όμως, θα προέλθουν οι απαραίτητοι οικονομικοί πόροι για τη στήριξη τέτοιων κοινωνικών-οικονομικών-δημογραφικών πολιτικών;

Η Ελλάδα, όσον αφορά το Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας, το 2018 βρίσκεται στην 108η θέση παγκοσμίως (ανάμεσα σε 162 χώρες) μαζί με τη Σουαζιλάνδη και κοντά στη Ναμίμπια! Και οι δύο χώρες βρίσκονται στην Αφρική. Η Κύπρος βρίσκεται στην 18η θέση, η Ρουμανία στην 20η και η Αλβανία στην 34η θέση.

Ο ρόλος των ορυκτών

Σε αυτό μπορούν να συμβάλλουν, μεταξύ άλλων φυσικά, και οι ορυκτοί πόροι. Η αξιοποίηση των ορυκτών πόρων προσφέρει αυτή τη δυνατότητα. Το κράτος θα έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει οικονομικούς πόρους από την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων. Tα έσοδα του κράτους από τα μερίσματα, τα δικαιώματα και τη φορολογία των εταιρειών που θα αναλάβουν την έρευνα και την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων θα αυξηθούν.

Το άρθρο 161 του νόμου 4001/2011, προβλέπει τη φορολογία με συντελεστή 20% των αναδόχων (εταιρειών) που πρόκειται να πραγματοποιήσουν τις έρευνες / εκμεταλλεύσεις των κοιτασμάτων των ελληνικών υδρογονανθράκων.

Ο νόμος 4162/2013 αφορά την ίδρυση του Εθνικού Λογαριασμού Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (ΕΛΚΑΓ). Σκοπός του Εθνικού Λογαριασμού είναι η δημιουργία αποθεματικού για τη χρηματοδότηση των κλάδων σύνταξης των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης και κυρίως για τη διασφάλιση των συντάξεων των νέων γενιών.

Ωστόσο, οι ορυκτοί πόροι, όπως οι υδρογονάνθρακες αλλά και οι σπάνιες γαίες, ή μας αρέσει ή δεν μας αρέσει, σχετίζονται με θέματα γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής υφής. Το 2015 είχαν κατατεθεί δημοσίως τρεις προτάσεις οι οποίες επαναλαμβάνονται:

Μικρό ποσοστό από το 20% των εσόδων του κράτους από τους υδρογονάνθρακες (και από τις σπάνιες γαίες αλλά και από όλα τα υπόλοιπα ορυκτά) να κατατίθεται σε Ειδικό Ταμείο για την Ενίσχυση της Εθνικής Άμυνας.

Η χρηματοδότηση από τον Εθνικό Λογαριασμό να αφορά επίσης επιστημονική έρευνα σε ελληνική στρατιωτική τεχνολογία.

Δημιουργία μόνιμης συνεργασίας σε άμεσο επίπεδο μεταξύ Υπουργείου Ανάπτυξης, Ακαδημίας Αθηνών και Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για δημιουργία τεχνογνωσίας / τεχνολογίας στρατιωτικής υφής.

Κάνε το όπως ο Καναδάς

Όσοι ακόμη αντιδρούν στην αξιοποίηση των ορυκτών πόρων και ιδιαιτέρως των υδρογονανθράκων, το κάνουν λόγω κεκτημένης ταχύτητας περασμένων δεκαετιών και παρωχημένων ιδεολογημάτων: πόσο ακόμη πρέπει να πολεμηθούν οι επενδύσεις στη χώρα μας;

Δεν φτάνει ο πάτος που έχουμε πιάσει; Πόσο πιο κάτω πια; Όσοι υποστηρίζουν πως υπάρχουν και άλλες ενεργειακές εναλλακτικές (υπονοώντας την πράσινη ενέργεια) θα συμφωνήσω μαζί τους, αλλά να προστεθεί το γεγονός ότι ακόμη και οι φανατικοί υποστηρικτές της Συμφωνίας του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή δεν διστάζουν να αξιοποιήσουν ταυτόχρονα και τους υδρογονάνθρακες χάριν της ανάπτυξης της χώρας τους.

Παν μέτρον άριστον. Αδιαμφισβήτητο παράδειγμα ο Καναδάς, του οποίου ο «πράσινος» λαοπρόβλητος ηγέτης, ο κ. Τριντό, ανακοίνωσε πολύ πρόσφατα (2 Οκτωβρίου 2018) με μεγάλη υπερηφάνεια την έναρξη του μεγαλύτερου ιστορικά ενεργειακού έργου του Καναδά ύψους 40 δισ. δολαρίων. Tο έργο αφορά την παραγωγή και μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Dawson Creek προς τις ακτές του Καναδά με αγωγό μήκους 640 χιλιομέτρων.

Το αξιοσημείωτο; Ο αγωγός θα περνά μέσα από περιοχές αυτόχθονων ινδιάνων (indigenous people) με τη συγκατάθεσή τους. Κανείς εκ των περιβαλλοντικά «ευαίσθητων» δεν αντέδρασε σε αυτό το πραγματικά μεγαλειώδες έργο του κατά τα άλλα «πράσινου» Τριντό. Η αξιοποίηση των ορυκτών πόρων της χώρας μας πρέπει να επιταχυνθεί με αυστηρότατη τήρηση της σχετικής νομοθεσίας και απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον. Είναι θέμα εθνικής επιβίωσης.

* Ο Σωτήρης Καμενόπουλος είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου από τη Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης. Οι τομείς του ερευνητικού του ενδιαφέροντος είναι η βιώσιμη αξιοποίηση των ορυκτών πόρων, η γεωπολιτική και η διαχείριση κινδύνων.

[ΠΗΓΗ: http://politesaristoteli.blogspot.com/, του Δρ. Σωτήρη Καμενόπουλου, από slpress.gr, 27/10/2018]

ΠΥΛΩΝΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ

Φιλόδοξο, αλλά με πολλά προσκόμματα, όπως έχει αποδειχτεί πολλάκις στην πράξη, είναι το σχέδιο που ενέκρινε το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής κατά τη χθεσινή του συνεδρίαση υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη και αφορά τον ανεκμετάλλευτο ορυκτό πλούτο που διαθέτει η χώρα, καθώς και τους τρόπους αξιοποίησης του, προκείμενου να αποτελέσει πυλώνα ανάπτυξης και μεσοπρόθεσμα να διπλασιαστεί η συμμετοχή του εξορυκτικού κλάδου στο ΑΕΠ σε συνθήκες διασφάλισης της περιβαλλοντικής προστασίας και της κοινωνικής συνοχής.

Το ΚΥΣΟΙΠ έδωσε το πράσινο φως στην εισήγηση του υπουργείου Περιβάλλοντος για την ολοκληρωμένη και βιώσιμο διαχείριση των Ορυκτών Πρώτων Υλών, καθώς και στην εισήγηση των υπουργείων Οικονομίας & Ανάπτυξης και Τουρισμού για το σχέδιο δράσης του θεσμικού πλαισίου εποπτείας των οικονομικών δραστηριοτήτων και της αγοράς.

Βιώσιμη ανάπτυξη ορυκτών πόρων

Ειδικότερα, το ΚΥ.Σ.ΟΙ.Π. ενέκρινε το στρατηγικό σχεδιασμό για την αξιοποίηση των Ορυκτών Πρώτων Υλών με υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων, ώστε να εξασφαλίζει τις ανάγκες κοινωνίας και οικονομίας για ορυκτά, ενώ αντιμετωπίζει τις συνέπειες από την εξόρυξη και επεξεργασία των ορυκτών στους ανθρώπους και το περιβάλλον, συμβάλλοντας στη δημιουργία όρων δίκαιης ανάπτυξης. Οι δράσεις αυτές είναι:

Α) Σύνταξη και θέσπιση “Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες (ΟΠΥ)”

Β) Εκσυγχρονισμός της Λατομικής και Μεταλλευτικής Νομοθεσίας

Γ) Έλεγχος Αξιολόγηση και Ανάδειξη του κλάδου της Εξορυκτικής Βιομηχανίας με θέσπιση νόμου πλαισίου για την Εποπτεία των Οικονομικών Δραστηριοτήτων και την αναμόρφωση των Ελεγκτικών Μηχανισμών, τη Σύσταση Ειδικής Γραμματείας Επιθεώρησης και Ελέγχου ΥΠΕΝ και τη Σύσταση Παρατηρητηρίου Μεταλλευτικών και Λατομικών Δραστηριοτήτων

Δ) Στήριξη της Έρευνας και της Εκπαίδευσης, με την Αναβάθμιση και Αξιοποίηση του ΙΓ ΜΕ και Συγκρότηση ειδικής ομάδας εργασίας με τη συμμετοχή των Υπουργείων Εργασίας και Παιδείας, καθώς και των φορέων της αγοράς για τη στοιχειοθέτηση προτάσεων και νομοθετικών πρωτοβουλιών με στόχο τη μεγαλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης και έρευνας στις σύγχρονες ανάγκες της εξορυκτικής βιομηχανίας Επίσης, παρακολούθηση τάσεων ανάπτυξης στον τομέα των ΟΠΥ σύμφωνα με τις συστάσεις της ειδικής ομάδας εργασίας της EE σχετικά με τον προσδιορισμό των πρώτων υλών κρίσιμης σημασίας (CRMs) και συμμετοχή στο Ερευνητικό Πρόγραμμα EURARE (European Rare Earths Project)

Ε) Επίτευξη της κοινωνικής συναίνεσης μέσω ενός μηχανισμού που θα προάγει το διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες και απόδοση στην κοινωνία, τμηματικά και σε ορατό χρόνο, των εξοφλημένων εκμεταλλεύσεων με τη δυνατότητα αξιοποίησής τους μέσα από ένα ευρύ φάσμα μεταγενέστερων χρήσεων

ΣΤ) Προώθηση Επενδύσεων, μέσω της Ένταξης ΟΠΥ στον Αναπτυξιακό Νόμο και της συνεργασίας με το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) για την εκπόνηση τεχνικο-οικονομικής μελέτης αξιολόγησης της βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων στη βάση τόσο της εγχώριας όσο και της διεθνούς ζήτησης και προοπτικής τους.

Συντονισμός ελέγχων

Το ΚΥ.Σ.ΟΙ.Π. έδωσε το “πράσινο φως” στο σχέδιο δράσης για την εφαρμογή ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου εποπτείας των οικονομικών δραστηριοτήτων και της αγοράς προϊόντων (άρθρα 125 επ. του ν.4512 2018), που περιλαμβάνει δέσμη ενεργειών, με καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης το Δεκέμβριο του 2019.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, οι μεταρρυθμίσεις συνοψίζονται στις ακόλουθες βασικές κατηγορίες:

Α) Πιλοτική εφαρμογή του νόμου σε συγκεκριμένες οικονομικές δραστηριότητες ή κατηγορίες οικονομικών δραστηριοτήτων σε δύο στάδια

Β) Υλοποίηση οριζόντιων δράσεων, που αφορούν στην εκπλήρωση όλων των προβλεπόμενων στο νόμο προϋποθέσεων για την άσκηση του νέου πλαισίου εποπτείας και ελέγχων, όπως για παράδειγμα σχεδιασμός και ανάπτυξη μεθοδολογίας βάσει κριτηρίων κινδύνου, σχεδιασμός συστήματος διαχείρισης καταγγελιών, υιοθέτηση των προβλεπόμενων στο νόμο εργαλείων (φύλλα ελέγχου, κατευθυντήριες γραμμές, οδηγοί συμμόρφωσης κλπ.)

Γ) Σταδιακή υλοποίηση του Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Ελέγχων, το οποίο συνιστά το Υποσύστημα Διαχείρισης Ελέγχων του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (ΟΠΣ ΑΔΕ) του ν. 4442/2016

Δ) Έκδοση της προβλεπόμενης στο νόμο δευτερογενούς νομοθεσίας (άρθρο 173).

Ε) Στελέχωση και λειτουργία της Διεύθυνσης συντονισμού και παρακολούθησης του κανονιστικού πλαισίου για το επιχειρηματικό περιβάλλον (άρθρο 133), στην Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Οικονομίας & Ανάπτυξης

ΣΤ) Συγκρότηση της Ομάδας Διαχείρισης Έργου για την εποπτεία (Ο.Δ.Ε.), που προβλέπεται στο άρθρο 134 του νόμου και αποτελείται από τους Γενικούς Γραμματείς των εμπλεκόμενων υπουργείων, με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου.

 

[ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, Ο ΛΟΓΟΣ, 26/01/2018]

ΣΕ ΑΝΟΔΙΚΗ ΤΡΟΧΙΑ Ο ΚΛΑΔΟΣ ΕΞΟΡΥΞΗΣ

Σημαντική είναι η συμβολή του εξορυκτικού κλάδου στην ανάπτυξη της βιομηχανίας, όπως δείχνουν τα στοιχεία σχετικά με τη βιομηχανική παραγωγή και ης εξαγωγικές επιδόσεις. Όπως τόνισε σ γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ) Χρήστος Καβαλόπουλος. στο πλαίσιο διεθνούς συνεδρίου με θέμα «Προκλήσεις και ευκαιρίες της ελληνικής βιομηχανίας πρώτων υλών», η δραστηριότητα που είναι επικεντρωμένη στους μεταλλευτικούς πόρους είναι παραδοσιακά βασικός οδηγός της οικονομικής ανάπτυξης μέσω του εμπορίου και της καινοτομίας, της απασχόλησης σε αστικά κέντρα αλλά κυρίως στην περιφέρεια, του εμπορίου και τελικά του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος για την ελληνική οικονομία.

Ειδικότερα, ο κ. Καβαλόπουλος αναφέρθηκε στη σημαντική ανάπτυξη για όγδοο συνεχή μήνα που κατέγραψε ο κύκλος εργασιών της ελληνικής βιομηχανίας τον Ιούνιο (+8,1%) σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2016, λόγω των εξαγωγών στη διεθνή αγορά. Η αύξηση αυτή οφείλεται στην αύξηση κατά 17,2% των πωλήσεων στο εξωτερικό και μόλις 2,3% στην εγχώρια αγορά. Η αύξηση του κύκλου εργασιών της εξορυκτικής βιομηχανίας οφείλεται κυρίως σε βιομηχανικά ορυκτά και μάρμαρα.

Όπως σημειώθηκε, η ελληνική εξορυκτική βιομηχανία συνεχίζει και επιβιώνει απασχολώντας άμεσα 20.000 άτομα και 80.000 έμμεσα. Η αξία της συνολικής παραγωγής το 2016 ήταν στα 2,3 δισ. ευρώ. Ο κλάδος εξορύσσει πάνω από τριάντα διαφορετικά είδη ορυκτών, δέκα εκ των οποίων σε ποσότητα άνω των 300.000 τόνων /χρόνο. Σε σχέση με την εξωστρέφεια, η μισή ποσότητα των πωλήσεων κατευθύνεται εκτός Ελλάδος και ο κλάδος αποτελεί το 5% των ελληνικών εξαγωγών. Μέχρι το 2019 οι επενδύσεις των μελών του ΣΜΕ υπολογίζονται να φτάσουν το 1,7 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον ΣΜΕ, οι κρίσιμοι παράγοντες που θα δώσουν προοπτική και νέα ώθηση στις επιχειρήσεις του χώρου είναι η εφαρμογή εθνικής πολιτικής ορυκτών πόρων, η εκπόνηση ειδικού χωροταξικού για τις ορυκτές πρώτες ύλες, η περιβαλλοντική αδειοδότηση, η ενίσχυση ελεγκτικών και εγκριτικών υπηρεσιών, καθώς επίσης και η ενεργοποίηση μηχανισμών και κινήτρων για επενδύσεις.

 

[ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, της Λέττας Καλαμαρά, 27/10/2017]

ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΣ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΝΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΘΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΟΡΥΚΤΟΥΣ ΜΑΣ ΠΟΡΟΥΣ

Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, ο θεός Ήφαιστος ήταν θεός της φωτιάς και οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι αυτός είχε επινοήσει την κατεργασία των μετάλλων. Ο Ήφαιστος ήταν ο πρώτος μεταλλουργός και μεταλλοτεχνίτης. Γι’ αυτό αναφερόταν και ως “χαλκεύς”. Το όνομά του ήταν και “θείος σιδηρουργός”. Διάφορες χαρακτηριστικές μεταλλοκατασκευές του Ήφαιστου ήταν: η χρυσή πανοπλία και η χάλκινη ασπίδα του Ηρακλή. Η πανοπλία του Αχιλλέα. Το σιδερένιο ξίφος του Πηλέα.

Στην Αθηνά απέδιδαν μεταλλουργικές ικανότητες: την αποκαλούσαν “εργάνη” θεωρώντας την προστάτιδα της εργασίας και των τεχνών. Της απέδιδαν την επινόηση της χρυσοχοΐας και της χαλυβουργίας και προστάτευε τους σιδηρουργούς και τους χαλκοχύτες.

Ο Απόλλων αποκαλούνταν “χρυσοκόμης” (δηλαδή χρυσομάλλης) και “αργυρότοξος”.

Η Άρτεμις αναφερόταν ως “χρυσηλάκατος” (έχει χρυσή ρόκα = ηλακάτη) και “χρυσήνιος” (έχει χρυσά λουριά στα πέδιλα).

Ο Ερμής ήταν “χρυσόρραπις” (είχε χρυσό ραβδί).

Η Ήρα αποκαλούταν “χρυσόθρονος” επειδή καθόταν σε χρυσό θρόνο.

Ο Άρης θεωρούταν “χαλκέος”, δηάδή τυλιγμένος με χαλκό.

Κατά τον Ησίοδο υπήρχαν πέντε ανθρώπινες περίοδοι: πρώτη ήταν η περίοδος του χρυσού, δεύτερη η περίοδος του αργύρου, τρίτη η περίοδος του χαλκού, τέταρτη η περίοδος των ηρώων, και πέμπτη η περίοδος του σιδήρου.

Κατά τη διάρκεια του καταστροφικού Πελοποννησιακού πολέμου τα ορυχεία του Λαυρίου είχαν σταματήσει τη δραστηριότητά τους. Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας από το Θρασύβουλο (403 π.Χ.) ξαναρχίζει η εκμετάλλευσή τους σύμφωνα με τις υποδείξεις του Ξενοφώντα. Οι “Πόροι ή περί προσόδων” είναι έργο του Ξενοφώντα που γράφτηκε μεταξύ 355-354 π.Χ. σε μια χρονική περίοδο που η Αρχαία Αθήνα έχασε το ρόλο της ως ηγεμονική δύναμη και ενώ η δραστηριότητα των ορυχείων του Λαυρίου είχε σχεδόν σταματήσει. “…Ο Ξενοφώντας συνιστά στους Αθηναίους να στηρίξουν την οικονομική ανόρθωση αξιοποιώντας τους πόρους που παρέχει η ίδια τους η χώρα. Το πλούσιο υπέδαφος νέα μεταλλεία αργύρου στο Λαύριο και ώθηση στην εξόρυξη μαρμάρου. Επίσης υποδεικνύει αξιοποίηση του λιμανιού του Πειραιά με την κατασκευή ναυστάθμου, καταλυμάτων και αγορών που όλα αυτά θα συνοδευτούν και με κίνητρα υπέρ των μετοίκων (αλλοδαποί που είχαν επίσημα άδεια παραμονής στην Αττική, αλλά δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα) έτσι ώστε ν΄ αυξηθεί ο αριθμός τους. Εισηγείται ισοτέλεια δηλαδή καθεστώς φορολογικής ισότητας (ΣΣ. δεν σας θυμίζει το flat tax;)…”

“…Ο Ξενοφών, οπαδός της φιλειρηνικής πολιτικής, προτείνει καταρχάς αύξηση της γεωργικής και αλιευτικής παραγωγής και εντατικότερη εκμετάλλευση του ορυκτού (κυρίως των λατομείων μαρμάρου) και μεταλλευτικού πλούτου της αττικής γης.(…) Ωστόσο το κλειδί στο δημοσιονομικό πρόγραμμα του Ξενοφώντος είναι η εντατικότερη εκμετάλλευση του αργύρου των μεταλλείων του Λαυρίου. Μας έχουν σωθεί δεκάδες επίσημων κειμένων του 4ου αι. π.Χ. από την αθηναϊκή Αγορά που αναφέρονται στις διαδικασίες εκμίσθωσης των μεταλλείων αυτών. Η εκμετάλλευσή τους παραχωρείτο από το κράτος σε ιδιώτες ύστερα από δημόσιους πλειστηριασμούς. Ήταν τριετούς διάρκειας για τα ήδη γνωστά μεταλλεία και επταετούς για όσα η λειτουργία τους επιχειρείτο για πρώτη φορά. …”

Στα έσοδα (φόρους) από τα ορυχεία του Λαυρίου στηρίχθηκε το Αθηναϊκό ναυτικό, η νίκη κατά των Περσών και η δημιουργία της Ακρόπολης…

Σύμφωνα με το Σύνδεσμο Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, “…για το δημόσιο ταμείο υπολογίσθηκε ότι το πρώτο πενηντάχρονο της εντατικής εκμετάλλευσης του Λαυρίου η Αθήνα εισέπραττε από ενοίκιά (ΣΣ. δηλαδή φόρους) 300.000 έως 600.000 δρχ. της εποχής. Τα μεταλλεία του Λαυρίου ήταν κρατικά αλλά το κράτος τα μίσθωνε σε ιδιώτες.”

Ο μύθος του Χρυσόμαλλου Δέρατος και η Αργοναυτική εκστρατεία, η οποία αναμφίβολα ήταν μια ποντοπορία, σχετίζεται με την κατάκτηση μεταλλοφόρων χωρών και ξένων αγορών. Δηλαδή ό,τι κάνουν σήμερα όλες οι ισχυρές χώρες: αναζητούν ορυκτούς πόρους σε κάθε μήκος και πλάτος της Γης. Για να το πούμε πιο απλά, όσο και αν αυτό προκαλεί: η Αργοναυτική Εκστρατεία ήταν ένας, ίσως, από τους πρώτους πολέμους για τις πλουτοπαραγωγικές πηγές (resource wars).

Τί συμπεραίνουμε ίσως από όλα τα παραπάνω;

Η Ελλάδα είναι συνυφασμένη με δύο βασικές οικονομικές δραστηριότητες εδώ και χιλιάδες χρόνια: τους ορυκτούς πόρους (και τη θάλασσα = εφοπλισμός).

Η Ελλάδα είναι η θάλασσά της και οι ορυκτοί της πόροι.

Η αποκοπή από τον ομφάλιο λώρο των επί χιλιάδων ετών βασικών οικονομικών δραστηριοτήτων της χώρας θα σημάνει τον μαρασμό της.

Πατριωτισμός σημαίνει να εκμεταλλευθούμε τους ορυκτούς μας πόρους.

ΥΓ. Ο κλάδος των ορυχείων ήταν ο κλάδος στον οποίο σημειώθηκαν οι μικρότερες μειώσεις μισθών, από την αρχή της κρίσης (2010-2016): η μείωση μισθών στον κλάδο των ορυχείων ήταν της τάξης του 10.1%. Ο κλάδος του τουρισμού υπέστη τις μεγαλύτερες μειώσεις μισθών (25%). Αυτό και μόνο το γεγονός αντικατοπτρίζει το στρεβλό αντι-παραγωγικό μοντέλο που έχουμε υιοθετήσει ως χώρα τα τελευταία 40+ χρόνια: επιμένουμε τα παιδιά μας να γίνονται γκαρσόνια με χαμηλές απολαβές.

 

[ΠΗΓΗ: http://www.capital.gr, του Δρ. Σωτήρη Καμενόπουλου, Μηχανικού Ορυκτών Πόρων, 9/10/2017]

ΟΡΥΚΤΟΙ ΠΟΡΟΙ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ

mparak-ompama-akropoli«Η Ακρόπολη αποτελεί ένα από τα 7 θαύματα του κόσμου κατασκευάσθηκε με χρήματα τα οποία προήλθαν αν όχι εξ ολοκλήρου, αλλά σε μεγάλο ποσοστό οπωσδήποτε, από την εκμετάλλευση των ορυχείων του Λαυρίου».

Το μεγαλείο της Αρχαίας Αθήνας ως οικονομικό, φιλοσοφικό, και επιστημονικό μοντέλο, η δημιουργία του περίφημου Αθηναϊκού στόλου και η νίκη των Ελλήνων στους Περσικούς πολέμους στηρίχθηκαν στον πλούτο που δημιουργήθηκε από την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων.

Αυτό το γεγονός είναι αναμφισβήτητο επιστημονικά. Έχετε σκεφθεί πως το πιο επιτυχημένο παράδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης ορυκτών πόρων αποτελεί το παράδειγμα των ορυχείων Λαυρίου και της Ακρόπολης; Όταν κάποιος/α κοιτάζει τη φωτογραφία της Ακρόπολης αμέσως στο νου του/της έρχονται λέξεις όπως: Φιλοσοφία, Αστρονομία, Λογική, Μαθηματικά, Θέατρο, Αρχιτεκτονική, Φυσική, Ψυχολογία, και Ιατρική.

Έχετε σκεφθεί το μέγεθος του παγκόσμιου και Ελληνικού πλούτου, υλικού και άϋλου, που έχει παραχθεί, και συνεχίζει να παράγεται διαρκώς τα τελευταία 3500 χρόνια, από την Ακρόπολη; Έχετε σκεφθεί πόσες εκατομμύρια θέσεις εργασίας έχουν δημιουργηθεί ανά τους αιώνες από την ύπαρξη της Ακρόπολης;

Πόσα εκατομμύρια οικογένειες, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, έχουν αποκομίσει έμμεσα ή άμεσα, κάποιο οικονομικό όφελος από την ύπαρξη της Ακρόπολης; Ως παράδειγμα έχετε σκεφθεί πως η φωτό της Ακρόπολης διέπεται από πνευματικά δικαιώματα στη σύγχρονη εποχή (http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=343869);

Δικαιώματα τα οποία αποφέρουν σήμερα φόρους στο κράτος προς όφελος της κοινωνίας αλλά και κέρδη σε ιδιώτες φωτογράφους, blogs, εφημερίδες και ένα σωρό άλλα επαγγέλματα…

Οι σημερινοί αρχαιολόγοι οφείλουν πολλά, εν μέρει ακόμη και την επαγγελματική τους υπόσταση, στην παρουσία της Ακρόπολης και γενικότερα του μεγαλείου της Αρχαίας Αθήνας. Ένα μεγαλείο το οποίο είχε στηριχθεί στα έσοδα εκ του ορυχείου του Λαυρίου. Αλλά και η ίδια η Ακρόπολη και πολλά χιλιάδες αρχαία αγάλματα κατασκευάσθηκαν από μάρμαρο προερχόμενο από κάποιο ορυχείο.

Και δεν είναι μόνο η Ακρόπολη.

Πριν από μερικούς μήνες με πολύ ζήλο, ορθώς, παρουσιάσθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ο «κρατήρας της μάχης» ένα αριστουργηματικό έργο της μεταλλοτεχνίας του κρητομυκηναϊκού κόσμου και το οποίο διαφημίσθηκε, ορθώς, από όλες τις πολιτικές πλευρές (https://left.gr/news/i-proti-paroysiasi-toy-argyroy-kratira-tis-mahis-sto-ethniko-arhaiologiko-moyseio).

Κάποιος θα πρέπει να θυμίσει σε ΟΛΟΥΣ τους κοινωνικούς εταίρους (πολιτικούς, πολίτες, τοπικές κοινωνίες, Αρχαιολογική Υπηρεσία, αρχαιολόγους, ιστορικούς, ακαδημαϊκούς, ΜΚΟ κ.λπ.) πως από κάποιο ορυχείο προήλθε το μέταλλο με το οποίο κατασκευάσθηκε και αυτό το αριστουργηματικό έργο της αρχαίας Ελληνικής μεταλλοτεχνίας…

Πόσα τέτοια χιλιάδες έργα μεταλλοτεχνίας δεν έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη; Σε τέτοια έργα ανασκαφής έχουν εργασθεί χιλιάδες αρχαιολόγοι και ιστορικοί. Όλοι αυτοί οι αρχαιολόγοι και ιστορικοί αμείβονταν με μισθούς. Πόσοι μισθοί Ελλήνων αρχαιολόγων και ιστορικών έχουν πληρωθεί έμμεσα και άμεσα εξαιτίας των ορυχείων; Θα υφίστανται άραγε αυτές οι αρχαιολογικές ανασκαφές αν δεν υπήρχαν τα ορυκτά μέσω των οποίων κατασκευάσθηκαν τα αρχαία ελληνικά-και όχι μόνο- έργα μεταλλοτεχνίας;

Εν κατακλείδι, εάν δεν υπήρχαν τα ορυχεία ένα σωρό επαγγέλματα – ακόμη και σήμερα – ίσως δεν θα υπήρχαν. Ούτε ίσως των αρχαιολόγων και των ιστορικών…Αυτό ας το γνωρίζουν οι απόφοιτοι των Τμημάτων Αρχαιολογίας και Ιστορίας οι οποίοι κατά χιλιάδες έχουν αποφοιτήσει από τα Ελληνικά πανεπιστήμια εδώ και δεκαετίες.

ΥΓ. Σε κάθε περίπτωση κάθε εξορυκτικό έργο εξυπακούεται πως θα πρέπει να υπακούει στους κανόνες προστασίας του περιβάλλοντος και γενικότερα να ακολουθούνται βιώσιμοι όροι ανάπτυξης.

 

[ΠΗΓΗ: http://politesaristoteli.blogspot.gr/, του Σωτήρη Καμενόπουλου, Υποψήφιου Διδάκτορα Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων, 16/11/2016]

ΕΚΛΟΓΗ TRUMP ΚΑΙ ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ

%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%bc%cf%80-2Ένα από τα πρώτα πράγματα που είχε υποσχεθεί ο κ. Trump ήταν να εξαναγκάσει τις μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις να μεταφέρουν πίσω στις ΗΠΑ την παραγωγή των τεχνολογικών τους προϊόντων από την Κίνα. Κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές, tablets κλπ. Για να το επιτύχει αυτό είχε υποσχεθεί να επιβάλει φόρους/δασμούς στα αμερικανικής τεχνολογίας αλλά κινεζικής κατασκευής προϊόντα. Για να παραχθούν όμως αυτά τα προϊόντα στις ΗΠΑ απαιτούν κάτι το οποίο οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή δε διαθέτουν: σπάνιες γαίες. Θα πρέπει λοιπόν οι ΗΠΑ να εισάγουν τις σπάνιες γαίες από την Κίνα. Αυτή τη στιγμή σχεδόν όλες οι αμερικανικές επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας βρίσκονται στην Κίνα εξαιτίας (και) των σπάνιων γαιών… Δεν είναι μόνο τα φθηνά εργατικά χέρια.

Η κινεζική πλευρά κρατά ένα ισχυρό όπλο στα χέρια της: πιθανώς θα αντιδράσει με εμπορικό πόλεμο στις σπάνιες γαίες όπως είχε κάνει το 2010 στην περίπτωση της Ιαπωνίας. Ο εμπορικός εκείνος πόλεμος μετεξελίχθηκε σε γεωπολιτικό επεισόδιο στην Κινεζική θάλασσα στην περιοχή των νήσων Σενκάκου. Εκεί ακριβώς που ακόμη και σήμερα παρατηρείται οξύς αμερικανοκινεζικός ναυτικός ανταγωνισμός.

Για να μπορέσουν οι ΗΠΑ να ανταποκριθούν σε αυτή την κατάσταση θα πρέπει να εξασφαλίσουν την απρόσκοπτη και ομαλή παροχή πρώτων υλών στις αμερικανικές επιχειρήσεις, ώστε αυτές να επιστρέψουν στις ΗΠΑ. Θα πρέπει δηλαδή να ξεκινήσει η εξόρυξη και επεξεργασία σπάνιων γαιών εντός των ΗΠΑ.

Για να γίνει αυτό θα πρέπει επομένως να αντιμετωπισθεί άμεσα ακόμη ένα σχετικό πρόβλημα: το οξύ κανονιστικό και γραφειοκρατικό πλαίσιο που διέπει (όχι μόνο) τις ΗΠΑ σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος. Οι καθυστερήσεις, και τα εμπόδια που διέπουν τους κανονισμούς της αμερικανικής Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) είναι μεγάλες. Σε αρκετές περιπτώσεις για να ξεκινήσει η εξόρυξη σε ορισμένα ορυχεία μπορεί να περάσουν μέχρι και 50 χρόνια εξαιτίας αυτών των γραφειοκρατικών και κανονιστικών εμπόδιων. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο ο κ. Trump σκοπεύει να αλλάξει κυριολεκτικά τη δομή και τον τρόπο λειτουργίας της EPA… Αυτό ο κ. Trump δεν το έκρυψε ποτέ…

Μπορεί σε ορισμένους αυτά να ακούγονται τρομακτικά, αλλά χωρίς τις πρώτες ύλες καμία χώρα δεν μπορεί να στηρίξει την παραγωγική της διαδικασία. Σε ένα κόσμο όπου οι καταναλωτές ζητούν όλο και περισσότερα προϊόντα (πχ. αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερες συσκευές κινητών παγκοσμίως από το συνολικό πληθυσμό της Γης), σε ένα κόσμο όπου οι παγκόσμιες αναφλέξεις μπορεί να αυξηθούν λόγω της όλο και πιο δύσκολης πρόσβασης σε πρώτες ύλες, σε ένα κόσμο όπου τα γραφειοκρατικά και κανονιστικά εμπόδια στις σύγχρονες χώρες δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για εξόρυξη ορυκτών πόρων εντός αυτών των χωρών, δεν υπάρχουν μαγικά ραβδάκια και μαγικές λύσεις παρά μόνο ανάγκη για δράση… Αυτά ας τα σκεφτόμαστε πριν χρησιμοποιήσουμε την οποιαδήποτε σύγχρονη συσκευή και ας μην κρυβόμαστε πίσω από μεγαλοστομίες και ψευδοευαισθησίες. Ακόμη και για να γραφεί τούτο το άρθρο χρειάστηκαν τουλάχιστον δύο υπολογιστές και κάμποσα άλλα ηλεκτρονικά συστήματα στήριξης του δικτύου τα οποία όλα περιέχουν ορυκτούς πόρους.

Συμπερασματικά, οι υποσχέσεις του κ. Trump για επιβολή δασμών στα κινεζικά προϊόντα σχετίζονται άμεσα με την ομαλή και απρόσκοπτη προμήθεια των σπάνιων γαιών και ίσως με πιθανούς γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς στις περιοχές όπου παρατηρούνται μεγάλα αποθέματα σπάνιων γαιών. Θα κερδίσει αυτό το στοίχημα ο κ. Trump;

[ΠΗΓΗ: http://www.huffingtonpost.gr/, του Σωτήρη Καμενόπουλου, Υπ. Διδάκτορα Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων, 12/11/2016]

ΤΕΤΑΡΤΗ ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΧΩΡΑ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΕΞΟΡΥΞΗΣ Η ΕΛΛΑΔΑ

survey-of-mining-companies-2015[1]Διαβάσαμε την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της ετήσιας έκθεσης του Ινστιτούτου Fraser για το 2015 σχετικά με τις εταιρείες έρευνας και εξόρυξης. Η έκθεση αυτή αποτελεί μια προσπάθεια να αξιολογηθεί το πώς η κεφαλαιοποίηση των ορυκτών πόρων και οι παράγοντες της δημόσιας πολιτικής όπως η φορολογία και η αβεβαιότητα του ρυθμιστικού πλαισίου επηρεάζουν τις επενδύσεις στην έρευνα.

Έτσι εξάγεται ένας Δείκτης Ελκυστικότητας Επενδύσεων, ο οποίος λαμβάνει υπόψη την αντίληψη τόσο των ορυκτών πόρων όσο και της εφαρμοζόμενης πολιτικής

Μέσα από μια σύνθετη διαδικασία, η οποία αναλύεται στο άρθρο (δείτε εδώ) ο δείκτης αυτός μας δείχνει τις πλέον ελκυστικές για επενδύσεις στην εξόρυξη περιοχές και χώρες και τις πλέον απεχθείς στους επενδυτές…

Μαντέψτε την συνέχεια… Στην κορυφή βρίσκονται κατά σειρά η Δυτική Αυστραλία, η επαρχία Σασκάτσουαν του Καναδά, η Νεβάδα των ΗΠΑ, η Ιρλανδία, και τη δεκάδα συμπληρώνουν η Φινλανδία, η Αλάσκα, η Βόρεια Επικράτεια του Καναδά, το Κεμπέκ, η Γιούτα και η Νότια Αυστραλία.

Στον πάτο του καταλόγου βρίσκονται –αρχίζοντας με τη χειρότερη–, η επαρχία Λα Ριόχα της Αργεντινής, η Βενεζουέλα, η Ονδούρα, η Ελλάδα (ναι, ναι, η τέταρτη χειρότερη περίπτωση στον κόσμο για τέτοιες επενδύσεις!!!), τα νησιά Σολομώντα, το Τζιμπουτί, η Γουϊνέα, η Κένυα, κ.λπ….

Άλλη μια μεγάλη επιτυχία του αθάνατου ελληνικού πνεύματος…

Πηγή: https://www.fraserinstitute.org/studies/annual-survey-of-mining-companies-2015

 

Ο ΠΤΩΧΕΥΜΕΝΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

STOES-OLYMP-20150525-037“Κοντά στο 45% είναι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε Κρήτη, Δωδεκάνησα και Ιόνια νησιά, καταλαμβάνοντας την κορυφή στις περιοχές της Ελλάδας…”.

Αυτά προσπαθούσα να εξηγήσω σε πρόσφατο άρθρο μου. “…Σήμερα όμως, όπου ουσιαστικά μπαίνουμε στην εκκαθάριση των “κόκκινων” επιχειρηματικών δανείων μέσω της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, αποδεικνύεται περίτρανα αυτή η καταστροφική νοοτροπία του παλαιού πολιτικού προσωπικού…”.

Ας ξανα-αναφερθώ σε ορισμένες σκληρές- πικρές αλήθειες – γεγονότα:

  1. Η Ελλάδα πάσχει από την “Ολλανδική” (τουριστική) ασθένεια.
  2. Στις τουριστικές περιοχές η παραβατικότητα της φοροδιαφυγής φτάνει στο 20%.
  3. Οι τουριστικές περιοχές έχουν τα πιο πολλά κόκκινα δάνεια (είτε κάποιοι επίτηδες δεν πληρώνουν με πρόσχημα την κρίση είτε πράγματι δεν μπορούν).
  4. Ο τουρισμός έτσι όπως έχει αναπτυχθεί σε βάρος όλων των υπόλοιπων τομέων της οικονομίας, ΝΑΙ, ορισμένες φορές μπορεί να καταστρέψει σοβαρά το περιβάλλον.

Συμπερασματικά: το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας μας που στηρίχτηκε αποκλειστικά σχεδόν στην παροχή τουριστικών υπηρεσιών οδηγείται σε πλήρη κατάρρευση… όποιοι συνεχίζουν και πωλούν το παραμυθάκι περί τουριστικής βιομηχανίας κοροϊδεύουν τα παιδιά μας.

Κάποιοι θέλουν τα παιδιά μας γκαρσονάκια, με 200 ευρώ/μήνα στα καταχρεωμένα ξενοδοχεία τους, τα οποία σε λίγο καιρό μάλιστα, ίσως δεν θα τους ανήκουν καν.

Οι ξενοδόχοι δεν είναι άμοιροι των ευθυνών τους και οφείλουν να πάρουν θέση σε αυτό το παίγνιο-διελκυνστίδα. Να θέσουν την άποψή τους ξεκάθαρα: θεωρούν πως η αξιοποίηση των ορυκτών πόρων είναι αντίθετη στα συμφέροντά τους; Ναι ή όχι;

Ώστε να τελειώνουμε με τα παραμύθια κάποιων δήθεν οικολόγων, δήθεν φίλων του περιβάλλοντος οι οποίοι έχουν χτίσει πλουσιοπάροχες καριέρες στις πλάτες τόσο των ξενοδόχων όσο και χιλιάδων ανέργων συμπολιτών μας.

Οι μύθοι του παρελθόντος θα καταρρεύσουν ή θα καταρρεύσει πλήρως η χώρα.

Η αξιοποίηση όλων ανεξαιρέτως των ορυκτών πόρων της χώρας, με όρους Βιώσιμης Ανάπτυξης, μαζί με άλλους τομείς της οικονομίας, είναι μονόδρομος.

 

[ΠΗΓΗ: capital.gr, tου Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου, 10/12/2015]

ΟΡΥΚΤΟΙ ΠΟΡΟΙ, ΟΙ “ΜΥΘΟΙ” ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ, ΚΑΙ ΕΝΑ ΝΕΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

rare-earth-mineralsΗ Ελλάδα βρίσκεται σε ένα οριακό σημείο επαναχάραξης του παραγωγικού της μοντέλου.

Από τη δεκαετία του 1980 και εντεύθεν, όπου άνθισαν οι κάθε είδους επιδοτήσεις και οι τραπεζικοί δανεισμοί μέσω των κομματικών διαπλοκών, η χώρα υπέστη πλήρη αποβιομηχάνιση.

Οι εθνικοί παραγωγικοί πυλώνες που επιλέχθηκαν από εκείνη τη γενιά του πολιτικού προσωπικού στηρίζονταν σε δύο στοιχεία: τους συνεταιρισμούς και τον τουρισμό.

Και οι δύο αυτοί πυλώνες έχουν πνιγεί σήμερα μέσα σε ωκεανούς χρεών.

Τα χρέη των ξενοδοχειακών ομίλων σήμερα ξεπερνούν τα 7,5 δισ. ευρώ. Αυτό είναι το αποτέλεσμα μίας νοοτροπίας που είχε ανθίσει τις προηγούμενες δεκαετίες: οι επενδύσεις του τύπου “λίγο κρασί, λίγο θάλασσα, και τ’αγόρι μου”. Όποιος είχε πρόσβαση στους διάφορους κομματικούς μηχανισμούς αποκτούσε μέσω δανεισμού το δικό του ξενοδοχείο.

Αυτές οι επενδύσεις δεν απαιτούσαν μεγάλη τεχνογνωσία, χρήση υψηλής τεχνολογίας, αξιοποίηση επιστημονικού προσωπικού: απαιτούσαν κυρίως την τεχνογνωσία του κομματικού ελιγμού.  Ως εκ τούτου η Ελλάδα γέμισε με κάθε είδους “επιχειρηματίες”-ξενοδόχους υλοποιώντας ουσιαστικά πλήρως το σύνθημα του ΚΚΕ πριν το 1981 σύμφωνα με το οποίο αν η χώρα μας έμπαινε στην ΕΟΚ θα “γινόμαστε τα γκαρσόνια της Ευρώπης”. Βέβαια, δεν μας φταίει η ΕΟΚ-ΕΕ αν εμείς ως λαός δεν αξιοποιήσαμε την ευκαιρία που μας δόθηκε να φτιάξουμε επιτέλους κράτος για τους πολίτες και όχι κράτος για την κομματική πελατεία.

Σήμερα πληρώνουμε ακριβώς αυτή τη νοοτροπία: κάθε λόγγος και από ένα ξενοδοχείο, κάθε βουνό και resort, κάθε ραχούλα και ένα room for rent…

Σήμερα όμως, όπου ουσιαστικά μπαίνουμε στην εκκαθάριση των “κόκκινων” επιχειρηματικών δανείων μέσω της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, αποδεικνύεται περίτρανα αυτή η καταστροφική νοοτροπία του παλαιού πολιτικού προσωπικού.

Δεν φτάνει που η οικονομία μας απέκτησε όλα τα χαρακτηριστικά της ολλανδικής, “τουριστικής”, ασθένειας, δεν φτάνει που ο τουρισμός αναπτύχθηκε αρκετές φορές σε βάρος του οικιστικού και φυσικού περιβάλλοντος, δεν φτάνει που αυτές οι επιχειρήσεις έχουν χρεοκοπήσει, καταλήξαμε σε κάτι ακόμη πιο σκληρό για τη χώρα: όλα αυτά τα υπεστήκαμε χωρίς να έχουμε αποκομίσει ως χώρα τουλάχιστον κάποια παραγόμενη υπεραξία. Κάτι το οποίο να μείνει χειροπιαστό ως πολλαπλασιαστής γνώσεων και τεχνογνωσίας. Καθώς οι τουριστικές επιχειρήσεις δεν σχετίζονται με παραγωγή προϊόντων, αλλά απόδοση υπηρεσιών. Ας το παραδεχτούμε: το παλαιό πολιτικό προσωπικό ήθελε εμάς, και τα παιδιά μας να γίνουμε χαμηλόμισθα δανεισμένα γκαρσόνια. Ίσως αρκετοί θα απογοητευθούν, αλλά δεν πειράζει: ο μύθος περί τουριστικής βιομηχανίας πρέπει να καταρρεύσει μαζί με πολλούς άλλους μύθους της μεταπολίτευσης. Ο τουρισμός δεν είναι βιομηχανία. Ο τουρισμός είναι παροχή υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες δεν παράγουν χειροπιαστό πλούτο με υπεραξία.

Το χειρότερο απ’όλα: όλα αυτά έγιναν με ταυτόχρονη παραγκώνιση άλλων κλάδων όπως πχ. της αξιοποίησης των ορυκτών μας πόρων. Ένας κλάδος ο οποίος είναι σκληρός, απαιτητικός, απαιτεί υψηλή τεχνική κατάρτιση, πολλές επιστημονικές γνώσεις από διάφορα πεδία, ατελείωτες ώρες μελέτης, τεράστια υπομονή και επιμονή, αλλά ο οποίος στο τέλος θα μπορούσε να αποφέρει υψηλότατα εισοδήματα στους εργαζόμενους και θα άφηνε χειροπιαστή υπεραξία στη χώρα. Πράγματα δύσκολα δηλαδή για κάποιους οι οποίοι ήθελαν τα εύκολα…

Ας είμαστε ρεαλιστές: κανείς δεν θέλει την άνοδο της ανεργίας, κανείς δεν θέλει να βλέπει ξενοδοχεία και άλλες παρεμφερείς επιχειρήσεις να κλείνουν, κανείς δεν αμφισβητεί το γεγονός πως ο τουρισμός συνεισφέρει αρκετά στο ΑΕΠ της χώρας. Όμως κάποια στιγμή το παραμύθι κάποιων δήθεν οικολόγων οι οποίοι υψώνουν διαρκώς εμπόδια σε κάθε εξορυκτική προσπάθεια χρησιμοποιώντας ως άλλοθι το περιβάλλον, αλλά ως υποκείμενο-διακύβευμα τη χρήση γης και των παρελκόμενων (sic) συμφερόντων, θα πρέπει να τελειώσει. Οι ξενοδόχοι δεν είναι άμοιροι των ευθυνών τους και οφείλουν να πάρουν θέση σε αυτό το παίγνιο-διελκυστίνδα. Να θέσουν την άποψή τους ξεκάθαρα: θεωρούν πως η αξιοποίηση των ορυκτών πόρων είναι αντίθετη στα συμφέροντά τους; Ναι ή όχι; Ώστε να τελειώνουμε με τα παραμύθια κάποιων οι οποίοι έχουν χτίσει πλουσιοπάροχες καριέρες στις πλάτες τόσο των ξενοδόχων όσο και χιλιάδων ανέργων συμπολιτών μας.

Κάποιοι πολύχρονοι μύθοι οι οποίοι σχετίζονται με ιερά πολιτικά πρόσωπα και καταστάσεις θα καταρρεύσουν εξαιτίας της κρίσης. Οι ιερές αγελάδες της πολιτικής τελείωσαν. Αυτό είναι το θετικό της κρίσης: θα γνωριστούμε όλοι καλύτερα μεταξύ μας, και κυρίως θα γνωρίσουμε τους εαυτούς μας. Θα αποκτήσουμε ως λαός αυτογνωσία. Βέβαια, θα μας πάρει αρκετό καιρό για να “χωνέψουμε” τα συνεχή σοκ που θα υποστούμε. Δεν πειράζει. Ουδέν καλόν αμιγές κακού. Όσο θα βγαίνουν στην επιφάνεια οι σκελετοί του παρελθόντος τόσο θα γινόμαστε πιο δυνατοί. Όπως συμβαίνει σε όσους ακούν για πρώτη φορά κάτι σοκαριστικό, θα περάσουμε ως κοινωνία, αλλά και η οικονομία μας, από τα 5 ψυχολογικά στάδια της αποδοχής:

  1. Το πρώτο στάδιο είναι η άρνηση της πραγματικότητας.
  2. Το δεύτερο στάδιο είναι η οργή.
  3. Το τρίτο στάδιο είναι η διαπραγμάτευση.
  4. Το τέταρτο στάδιο χαρακτηρίζεται από κατάθλιψη.
  5. Το πέμπτο στάδιο είναι η ήρεμη αποδοχή της αλήθειας.

Ήρθε ο καιρός να αρχίσουμε ως κοινωνία την αποκαθήλωση διάφορων ιερών “αγαλμάτων”, προσώπων, μύθων, και ψεύτικων συμβόλων.

Ήρθε η ώρα να προχωρήσει επιτέλους η χώρα χωρίς τα φαντάσματα και τις σκιές του παρελθόντος.

Ήρθε η ώρα της πλήρους αξιοποίησης των ορυκτών μας πόρων.

ΥΓ. Για να προλάβω κάποιους κακόβουλους, ο υπογράφων το παρόν άρθρο στηρίζει εμπράκτως την ανάπτυξη του τουρισμού με ουσιαστικές προτάσεις οι οποίες εισακούονται από τους ξενοδόχους.

[ΠΗΓΗ: capital.gr, tου Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου, υποψήφιου Διδάκτορα Πολυτεχνείου Κρήτης – Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων, 10/11/2015]

 

ΟΡΥΚΤΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Technology

Ο Έλληνας πρωθυπουργός παραβρέθηκε πρόσφατα στις εργασίες του ΟΗΕ σχετικά με τους στόχους του οργανισμού στη διαμόρφωση της ατζέντας για την Παγκόσμια Βιώσιμη Ανάπτυξη μετά-το-2015.

Στα πλαίσια αυτών των εργασιών είχαν προηγηθεί συζητήσεις με διάφορες προτάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο για τη διαμόρφωση αυτών των στόχων οι οποίοι θα καταστήσουν την παγκόσμια ανάπτυξη βιώσιμη. Εν περιλήψει οι στόχοι αυτοί είναι:

  • Η εξάλειψη της φτώχειας.
  • Η εξάλειψη της πείνας της πείνας.
  • Η εξασφάλιση της υγείας και της καλής ποιότητας ζωής.
  • Η εξασφάλιση ποιοτικής εκπαίδευσης.
  • Η εξασφάλιση της ισότητας των φύλλων.
  • Εξασφάλιση πρόσβασης στο νερό και η βιώσιμη διαχείρισή του.
  • Εξασφάλιση πρόσβασης σε ενέργεια.
  • Η εξασφάλιση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και της εργασίας για όλους.
  • Η κατασκευή ευέλικτων υποδομών και βιώσιμης βιομηχανίας.
  • Η μείωση των ανισοτήτων εντός των κρατών αλλά και μεταξύ των κρατών.
  • Η δημιουργία ασφαλών και βιώσιμων πόλεων.
  • Η εξασφάλιση βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής προϊόντων.
  • Η ανάληψη επειγουσών δράσεων για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος.
  • Η συντηρητική και βιώσιμη χρήση των ωκεανών και θαλασσών.
  • Η προστασία, η αποκατάσταση και βιώσιμη χρήση των επίγειων οικοσυστημάτων, η διαχείριση των δασών, η καταπολέμηση της ερημοποίησης, και η προστασία της βιοποικιλότητας.
  • Η εξασφάλιση ειρηνικών κοινωνιών, με πρόσβαση στη δικαιοσύνη για όλους και η κατασκευή αποτελεσματικών θεσμών σε όλα τα επίπεδα.
  • Η ενδυνάμωση των μέσων της εφαρμογής και η αναζωογόνηση της παγκόσμιας συνεργασίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Στο προσχέδιο έκθεσης του ΟΗΕ που δημοσιοποιήθηκε παράλληλα με τις εργασίες στις οποίες συμμετείχε και ο Έλληνας πρωθυπουργός διαπιστώθηκε πως η εξορυκτική βιομηχανία συμβάλλει σε όλους τους παραπάνω στόχους είτε έμμεσα είτε άμεσα.

Επίσης διαπιστώθηκε πως πέραν των πολλών θετικών επιπτώσεων από την παρουσία της εξορυκτικής βιομηχανίας (μείωση της ανεργίας, εξασφάλιση εισοδημάτων, μείωση της φτώχειας, προοπτικές ανάπτυξης, εξασφάλιση της παιδείας και του πολιτισμού κλπ.) μπορεί να υπάρξουν και αρνητικές επιπτώσεις.

Σε κάθε περίπτωση, στα πλαίσια των εργασιών του ΟΗΕ και όλων των επιστημόνων παγκοσμίως καταβάλλονται διαρκείς προσπάθειες και συζητήσεις για την απομείωση αυτών των αρνητικών επιπτώσεων ώστε να εξασφαλισθεί η απρόσκοπτη προμήθεια των ορυκτών πόρων στα πλαίσια της παγκόσμιας βιώσιμης ανάπτυξης.

Στην προσπάθεια αυτή κρίνεται απαραίτητη η συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μερών: των τοπικών κοινωνιών, των κυβερνήσεων και των επιχειρήσεων στα πλαίσια ενός έντιμου και ανοικτού διαλόγου.

[ΠΗΓΗ: http://energypress.gr/, 4/10/2015, του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου, Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης]

 

ΘΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΟΡΥΚΤΟΙ ΠΟΡΟΙ, ΕΙΤΕ ΤΟ ΘΕΛΟΥΜΕ ΕΙΤΕ ΟΧΙ. ΕΙΝΑΙ ΘΕΜΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ

STOES-OLYMP-20150525-122

Ο Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος, Διπλ. Μηχανικός Παραγωγής & Διοίκησης (M.Eng.) και Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων δημοσίευσε στις 04/09 ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον άρθρο στον ιστότοπο http://energypress.gr/, όπου εκθέτει την ανάγκη αξιοποίησης των ορυκτών μας πόρων, σε πείσμα των καταστροφολόγων.

Ο κ. Λαφαζάνης σε εκδήλωση που είχε πραγματοποιηθεί το Μάρτιο του 2015 είχε δηλώσει πως «η Ελλάδα δεν θα γίνει ενεργειακή μπανανία» (http://www.tanea.gr/news/economy/article/5217759/lafazanhs-h-ellada-den-prokeitai-na-ginei-energeiakh-mpanania/). Ο κ. Λαφαζάνης επιθυμεί να παραμείνουμε ενεργειακός εισαγωγέας, και να μην αναζητήσουμε δικούς μας ενεργειακούς πόρους. Η ερώτηση φυσικά είναι «ποιός πραγματικά θα ωφεληθεί από αυτό»;

Η άποψη αυτή του κ. Λαφαζάνη μου ήρθε στο μυαλό αμέσως μετά τοδιπλωματικό φιάσκο που υπέστη η Ελληνική εξωτερική και ενεργειακή πολιτική στο συνέδριο της Αγίας Πετρούπολης. Ένα φιάσκο για το οποίο είναιαποκλειστικά υπεύθυνος ο κ. Λαφαζάνης. Ένα φιάσκο το οποίο θα μπορούσε να αποβεί εθνικά καταστροφικό για τη χώρα μας(http://www.defence-point.gr/news/?p=135802). Καθώς μας ώθησε ως βατράχους ανάμεσα στα βουβάλια…

Όλως τυχαίως(;) η άποψη του κ. Λαφαζάνη συμπίπτει σχεδόν απολύτως με την άποψη που έχουν αρκετοί στην Ελλάδα, όχι απαραίτητα αριστεροί, πως δεν πρέπει να βρούμε πετρέλαιο στην Ελλάδα. (http://www.kathimerini.gr/552288/opinion/epikairothta/politikh/giati-den-prepei-na-vroyme-petrelaio-sthn-ellada).

Σε αυτή την άποψη απάντησα άμεσα (http://energypress.gr/news/giati-prepei-na-vroyme-petrelaio-kai-ohi-mono).

Κάποιοι άλλοι θεωρούν πως τώρα που οι τιμές των υδρογονανθράκων πέφτουν θα πρέπει να ξεχάσουμε αυτό το όνειρο. Καταρχήν, όλοι αυτοί ξεχνούν πως ο τομέας των ορυκτών πόρων χαρακτηρίζεται ακριβώς από αυτή την ιδιότητα: όταν οι τιμές των προϊόντων πέφτουν τα ορυχεία και τα πηγάδια κλείνουν. Μετά, όταν οι τιμές ανεβούν, ξανανοίγουν. Αυτό συμβαίνει εδώ και δεκάδες χρόνια.

Πράγματι, οι τιμές των υδρογονανθράκων παγκοσμίως πέφτουν, και απολύσεις γίνονται παγκοσμίως σε μεγάλες εταιρείες, αλλά ευνόητα τίθεται το ερώτημα: τότε γιατί στην Ελλάδα οι έρευνες στην Καβάλα και στο Ιόνιο συνεχίζονται; Γιατί πχ. στην Ελληνική εταιρεία που δραστηριοποιείται στην Καβάλα δεν γίνονται απολύσεις;

Σήμερα υποχρεούμαι να επανέλθω καθώς φαίνεται πως αρχίζει σιγά-σιγά να σχηματίζεται μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το ποιοί, εντός και εκτός της Ελλάδας, θέλουν να αξιοποιηθούν οι ελληνικοί ορυκτοί πόροι και ποιοί όχι.

Μία χώρα πάσχει από την κατάρα των πλουτοπαραγωγικών πηγών εφόσον αποδεδειγμένα διαθέτει πλουτοπαραγωγικές πηγές και ταυτόχρονα πληρεί και τα τρία κάτωθι κριτήρια (http://energypress.gr/news/exoryxi-ydrogonanthrakon-me-viosimo-tropo):

  1. το πολιτικό της προσωπικό είναι διεφθαρμένο,
  2. οι θεσμοί της είναι ασθενείς λόγω της διαφθοράς, και
  3. το πολιτικό της σύστημα είναι πελατειακό (clientelism)

Η Ελλάδα, μέχρις στιγμής, δυστυχώς πληρεί και τα τρία προαναφερόμενα κριτήρια. Αν πράγματι δεν υπάρξουν μεταρρυθμίσεις (πχ. εφαρμογή της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ) τότε η παρουσία των υδρογονανθράκων υπό τις παρούσες συνθήκες θα ήταν επικίνδυνες για τη χώρα. Σε αυτή την περίπτωση όμως ο εχθρός δεν θα ήταν εκτός των συνόρων: ο εχθρός θα ήταν εντός των πυλών…ο εχθρός αυτός θα ήταν η ολιγαρχική αριστεροδεξιά ελίτ που άφησε να δημιουργηθούν τα τρία προαναφερθέντα κριτήρια. Όμως ας προβούμε στον αντίθετο συλλογισμό: ας υποθέσουμε πως τελικά δεν θα αξιοποιηθούν οι ελληνικοί ορυκτοί πόροι. Θα αλλάξει πράγματι κάτι στη χώρα μας; Θα αρθούν πχ. αυτομάτως τα τρία παραπάνω κριτήρια που μας κατατάσσουν ήδησε χώρα-μπανανία;

Έχω ξαναγράψει, πως η Ελλάδα ήδη πάσχει από την κατάρα των πλουτοπαραγωγικών πηγών και την Ολλανδική ασθένεια (http://energypress.gr/news/i-ellada-pashei-apo-tin-katara-ton-ploytoparagogikon-pigon-kai-tin-ollandiki-astheneia). Η άποψη πως «δεν πρέπει βρούμε πετρέλαιο για να μη γίνουμε μπανανία» δεν εξαλείφει τον κίνδυνο της διαφθοράς και του πελατειακού χαρακτήρα του πολιτικού συστήματος. Αντίθετα, αυτοί θα παραμένουν, και χωρίς την αναζήτηση του πετρελαίου και των ορυκτών πόρων της χώρας. Και να μην αναζητήσουμε τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες θα παραμείνουμε μία χώρα μπανανία. Μία αποτυχημένη χώρα (failed state). Και για αυτό, συνυπεύθυνες είναι τόσο η δεξιά όσο και η αριστερή ολιγαρχική ελίτ.

Η γενεσιουργός αιτία λοιπόν του κινδύνου δεν είναι η πιθανή ύπαρξη πλουτοπαραγωγικών πηγών (αυτό είναι η ευχή για μία χώρα), αλλά το διεφθαρμένο πολιτικό προσωπικό, οι ασθενείς θεσμοί, και ο πελατειακός χαρακτήρας του πολιτικού συστήματος (αυτό είναι η κατάρα για μία χώρα). Αν αυτοί οι πραγματικοί κίνδυνοι εξαλειφθούν, τότε θα μπορέσουμε ως χώρα να αξιοποιήσουμε τους ορυκτούς πόρους μέσα στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης: με σεβασμό στον άνθρωπο και στο περιβάλλον.

Για όλους τους παραπάνω λόγους κρίνεται εθνικά απαραίτητη η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων ώστε να αρθούν τα παραπάνω κριτήρια που καθιστούν τη χώρα μας έρμαιο της κατάρας των πλουτοπαραγωγικών πηγών και να δράξουμε όλες τις αναπτυξιακές ευκαιρίες. Είναι απαραίτητο για να χτίσουμε νέες Ακροπόλεις (http://www.capital.gr/story/2087970). Η Ακρόπολη αποτελεί ακόμη και σήμερα, ίσως, το μοναδικό και μακροβιότερο παγκόσμιο μνημείο πολιτισμού ως υπόδειγμα Βιώσιμης Ανάπτυξης στηριζόμενης σε ορυκτούς πόρους.

Όσοι διαρκώς υψώνουν εμπόδια στην εκμετάλλευση-αξιοποίηση των ορυκτών μας πόρων τί θα συμβούλευαν τον Περικλή προκειμένου αυτός να εκμεταλλευθεί τα ορυχεία του Λαυρίου; Θα πρότειναν στον Περικλή να μη προχωρήσει σε εκμετάλλευση του ορυχείου του Λαυρίου; Τότε ξεκάθαρα, ούτε η Ακρόπολη θα είχε χτιστεί (στη θέση της θα υπήρχαν πολυκατοικίες σήμερα: τέτοια ανάπτυξη θα είχαμε), και θα είμαστε κατακτηθεί από τους Πέρσες… με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ας χρησιμοποιήσουμε ως φάρο μας και ως παγκόσμιο επιτυχημένο παράδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης ορυκτών πόρων την Ακρόπολη και ας προχωρήσουμε ως χώρα στην αξιοποίηση των ορυκτών μας πόρων άφοβα. Αν θέλουμε «νέες Ακροπόλεις» πρέπει να αξιοποιήσουμε όλους τους ορυκτούς μας πόρους.

 

 

 

Η ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ «ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ»

viopoikilotita foto

«Παλαιότερα, οι ορυκτοί πόροι αναφέρονταν ως ορυκτός πλούτος. Αυτή η έκφραση έχει μεγάλη σοφία μέσα της, σήμερα όμως λίγοι τολμούν να τη χρησιμοποιήσουν, αφού η έννοια «πλούτος» σοκάρει πολλούς. Τους σοκάρει γιατί φαντάζονται τον ορυκτό πλούτο σαν πλούτο για τον εκμεταλλευτή επιχειρηματία, παρά το ότι η μεταλλευτική αξία μοιράζεται κατά το μεγαλύτερο μέρος σε κόστος μισθών, ασφαλιστικών εισφορών, καυσίμων, ενέργειας γενικότερα, μηχανημάτων κλπ. άρα είναι πλούτος για τη χώρα και τους πολίτες της. Αλλωστε, ο ορυκτός πλούτος καθίσταται πλούτος μόνο εάν η κοινωνία αποφασίσει την αξιοποίησή του, διαφορετικά αποτελεί απλά ένα βιβλιογραφικό δεδομένο…»

Τα παραπάνω αναφέρονται –μεταξύ άλλων- σε μήνυμα του προέδρου του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ), στο Διεθνές Συνέδριο με θέμα «5th International Forum on Mineral Resources in Greece», που πραγματοποιήθηκε προ ημερών στην Αθήνα.

Η αλήθεια των ανωτέρω ισχυρισμών είναι αδιαπραγμάτευτη. Εντούτοις, αν εξετάσουμε την φρασεολογία με κατεξοχήν γλωσσικά/ετυμολογικά κριτήρια, θα διαπιστώσουμε δύο «λάθη» στο ανωτέρω απόσπασμα της ομιλίας. Κι επειδή έχουμε κουραστεί να αναφερόμαστε στην αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου αυτής της χώρας, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα ως προς την περαιτέρω υλοποίησή της, ας επιτραπεί να κάνουμε δύο παρατηρήσεις ετυμολογικού χαρακτήρα, ώστε να μάθουμε τουλάχιστον να χρησιμοποιούμε ορθά τους σχετικούς όρους:

Α) O συχνότατα και από όλους μας χρησιμοποιούμενος όρος «ορυκτοί πόροι» είναι -κατά μία έννοια- λανθασμένος. Ορθότερος είναι ο όρος «Ορυκτές Πρώτες Υλες». Η ετυμολογική προέλευση της λέξεως «πόρος» είναι από το ρήμα «πείρω» (διαπερνώ, τρυπώ πέρα ως πέρα) και δηλώνει «κίνηση» (οδοιπόρος, αεροπόρος, ποντοπόρος κλπ), «κατεύθυνση» (πορεία, πέρασμα, πορθμείο), και «ανανεωσιμότητα» (οικονομικός πόρος δηλ. που η λήψη του επαναλαμβάνεται). Συνεπώς θεωρώ1 ότι η ορθή χρήση του όρου «φυσικός πόρος» θα πρέπει να περιορίζεται στους ανανεώσιμους πόρους και όχι στους ορυκτής προέλευσης τέτοιους που δεν χαρακτηρίζονται από την ιδιότητα αυτή, παρά μόνο σε «γεωλογική» κλίμακα. Κατόπιν των ανωτέρω, ο μόνος συσχετιζόμενος με τον ορυκτό πλούτο «πόρος», θα πρέπει να θεωρείται ο «γεωθερμικός πόρος», διότι αυτός αποτελεί μια καθαρά Ανανεώσιμη Μορφή Φυσικού Ενεργειακού Πόρου.

Β) Ο όρος «εκμεταλλευτής» μεταλλείων (ή λατομείων) είναι επίσης ένας όρος διφορούμενος που έχει αποκτήσει αρνητική έννοια και καλόν είναι να αποφεύγεται. Ορθότερος είναι ο όρος «μεταλλευτής» ή «αξιοποιητής» ή έστω «επιχειρηματίας ορυκτών πρώτων υλών». Εννοιολογικά η “εκμετάλλευση” έχει δύο σημασίες: α) “Εξαγωγή μεταλλεύματος από μεταλλείο ή εξόρυξη άλλων υλών” και β) “Την επιδίωξη κέρδους από κοινωνικό θεσμό, ιδεολογία, αισθήματα ή από εργασία κάποιου”.

Πολλοί πιστεύουν ότι οι δύο έννοιες ταυτίζονται και συνεπώς η έννοια του εκμεταλλευτή μεταλλείων είναι αρνητική και έχει την ερμηνεία της επιδίωξης κέρδους και μόνον. Για το λόγο αυτό θεωρούν αποφευκτέα τη χρήση της λέξης, όπως άλλωστε κι εμείς προτείνουμε την αποφυγή της λόγω της αρνητικής σημασίας που έχει αποκτήσει.

Εντούτοις, νομίζω, κάνουμε όλοι ένα λάθος, ετυμολογικού χαρακτήρα. Με την ευκαιρία μιας ενδιαφέρουσας ομιλίας για το γλωσσικό ζήτημα από τον κ. Γιάννη Λεονάρδο , θεωρώ ότι θα πρέπει να επαναξιολογηθεί και αποενοχοποιηθεί ο όρος “εκμεταλλευτής μεταλλείων”. Η ετυμολογία, η αναζήτηση δηλαδή της προέλευσης των λέξεων, μας δίνει αυτή τη δυνατότητα. Αξίζει να ανατρέξει κανείς στη σχέση του ουσιαστικού «μέταλλο» και του ρήματος «εκμεταλλεύομαι», καθώς αμφότερα προέρχονται από το αρχαίο ρήμα «μεταλλῶμαι», που σημαίνει «ερευνώ/ψάχνω κάτι προς αξιοποίηση»

Άρα, ο εκμεταλλευτής μετάλλων (ή μεταλλείων ή λατομείων) δεν σκοπεύει να κερδοσκοπεί επωφελούμενος την ανάγκη ή την ιδιότητα κάποιου, ή γενικότερα που εκμεταλλεύεται προσποριζόμενος υλικά αλλά είναι μεταλλευτής δηλ. “ψάχνει με σκοπό την αξιοποίηση” των Ορυκτών Πρώτων Υλών

http://oryktos.blogspot.gr/, του Πέτρου Τζεφέρη, διδάκτορα ΕΜΠ- συγγραφέα, διευθυντή ΥΠΕΚΑ